Wednesday, May 20, 2015

 

بازداری ی نام گذاری ی کودکان به نامهای عربی و سفارش ِ نام گزینی از شاهنامه و خودداری از مذهب گزینی پیش از هیجده سالگی در تاجیکستان


<br>
. ﺍﺳﺎﻣﯽ ﻋﺮﺑﯽ ﺩﺭ ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎﻥ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﺷﺪ
ﭘﻨﺠﺸﻨﺒﻪ ۱۷ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ۱۳۹۴ - ۷ ﻣﻪ ۲۰۱۵
ﺍﻣﺎﻣﻌﻠﯽ ﺭﺣﻤﺎن ﺭﺋﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮﺭ ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎﻥ ﻃﯽ دستوري ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﺁﻥ کشور، ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ تدوین ﻗﺎﻧﻮﻥ ممنوعيت  ﻧﺎﻣﮕﺬﺍﺭﯼ عربی ﺑﺮ ﻧﻮﺯﺍﺩﺍﻥ ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎﻥ ﺷﺪ و در عوض از مردمش خواست نام فرزندان خود را از شاهنامه فردوسی انتخاب کنند..

ﻗﺎﻧﻮن ديگري  ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﺎﺭﻟﻤﺎﻥ ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎﻥ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺷﺪﻩ ﺍست ، اينست ﮐﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﭼﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﻭ ﭼﻪ ﭘﺴﺮ ﺗﺎ ﺳﻦ 18ﺳﺎﻟگي ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺩﯾﻦ ﻭ ﻣﺬﻫﺐ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﮐﯽ نا خواسته ﺩﺭﮔﯿﺮ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻭﺣﺸﺖ ﻧﺎﺷﯽ ﺍﺯ ﺩﯾﻦ و مذهب ﻧﺸﻮﻧﺪ ! ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺯﯾﺮ 18 ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ، ﮐﻠﯿﺴﺎ ﻭ ﮐﻨﯿﺴﻪ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼ مي شود . اما پس از 18 سالگي ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻦ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺭﺳﯿﺪﻧﺪ در صورت ﺗﻤﺎﯾﻞ ِﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ  می ﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺩﯾن انتخاب كنند .


 

سرود شورانگیز "وطنم " (نخستین سرود ملی ی ایران) با صدای "شقایق کمالی"، کاری ارزنده از "سیاوش بیضایی"

,br.
در این جا بشنوید.:



Saturday, May 16, 2015

 

سه برداشت از اهمیّت شاهنامه برای ایرانیان



محمد علی فروغی جستار مشهوری با عنوان «فردوسی و اهمیت شاهنامه» نوشته  که چکیده ی آن، چنین است:
"اگر فردوسی، شاهنامه را نظم نکرده بود روایات [تاریخی ایران باستان] به‌حالت تاریخ بلعمی و نظایر آن در می‌آمد که از صدهزار نفر یک نفر آن‌ها را نخوانده بلکه ندیده است، و شکی نیست در این که اگر سخن دلنشین فردوسی نبود، وسیله ابقای تاریخ ایران همانا منحصر به کتب امثال مسعودی و حمزه بن حسن و .ابوریحان می‌بود .که همه به زبان عربی نوشته شده و اکثریت عظیم ایرانی‌ها از فهم آن عاجزند"
* *  *

 حماسه ی مذهبی و حماسه ی ملی

دکتر جلیل دوستخواه
 جلیل دوستخواه
نقالی و شاهنامه‌خوانی که در قهوه‌خانه‌ها اجرا می‌شد، از هنرهای مردمی‌ست که تاریخ و اساطیر ایران باستان را با ابیات برانگیزاننده ی شاهنامه در اختیار عموم مردم می‌گذاشت. از همان آغاز این هنرهای ملی در کنار هنرهای نمایشی با بن‌مایه‌های مذهبی مانند پرده‌خوانی و تعزیه اجرا می‌شد. درگیری بین حماسه مذهبی و حماسه ملی در ایران تازگی دارد.
  جلیل دوستخواه، استاد ادبیات فارسی درباره حماسه ی مذهبی  و حماسه ی  ملّیی:
«حماسه‌ی مذهبی» – هرگاه بتوان چنین عنوانی را به کار برد – سوگنامه‌ای‌ست برای جان باختگان در راه یک عقیده یا مرام ویژه و مخاطبان آن، پیروان‌‌ همان عقیده و مذهب‌اند. کتاب روضه‌الشّهدای ملا حسین واعظ کاشفی – که واژه‌ی روضه، کوتاه کرده‌ی آن و ترکیب روضه‌خوانی، اشاره‌ای بدان است و بیشتر، روایت‌های وابسته به رویداد شهادت امام سوم شیعیان در رویداد عاشورای سال ۶۱ هجری را در بر‌می‌گیرد – نمونه‌ی مشهور این سوگنامه‌نویسی به شمار می‌آید.
مضمون «شاهنامه دوم» که اردیبهشت ماه از آن رونمایی شد، زندگی، جنگ‌ها و خطبه‌های علی، خلیفه چهارم و امام اول شیعیان است. علی با رستم در رقابت قرار گرفته است. زور کدامیک بیشتر است؟ حماسه مذهبی یا حماسه ملی؟
جلیل دوستخواه:
حماسه‌ی ملی، نمایشگر کنش و کوشش اجتماعی و فرهنگی و میهن‌دوستانه‌ی یک ملت، از همه‌ی تیره‌های قومی و فرقه‌های مذهبی بر زمینه‌ای فراگیر و بدون گرایش محدود به گروه ویژه‌ای‌ست و سنی و شیعی و کافر را در کنار هم به خواندن یا شنیدن می‌نشاند تا دریابند و بدانند که نیاکان آن‌ها در گذشت روزگاران، چگونه اندیشیده‌اند و چه گفته‌اند و چه کرده‌اند و چرا بر جا ماندن مجموعه‌ی یک ملت، برآیندِ کوشش‌ها و کنش‌های آن‌هاست. شاهنامه‌ی فردوسی، آیینه‌ی تمام نمای این فرارَوَند دیرپای است.
* * *

خودپرستی رهبر و نادانی مردم

دکتر جلال خالقی مطلق
دکتر جلال خالقی مطلق
در نخستین بخش شاهنامه، رهبر به خطا می‌رود، گرفتار خودپرستی می‌شود و سقوط می‌کند. مردم هم شتابزده و شورشی و نادان‌اند. دوزخ ضحاکی جانشین بهشت جمشیدی می‌شود و معنویات از دست می‌رود.
جلال خالقی مطلق، شاهنامه‌پژوه:
این وضعیت به نام یک مشیت الهی که باید پذیرفت و با آن ساخت تبلیغ نمی گردد. بلکه مردمی که خود موجب این وضع بودند، خود نیز باید اکنون برای رفع آن دامن همت ببندند. و این همان اندیشه‏ مبارزه میان نیک و بد در جهان‌بینی ایرانی است.
خالقی مطلق در سال ۱۳۴۹ کار سترگ تصحیح شاهنامه فرودسی را آغاز کرد و سرانجام در سال ۱۳۸۷ آن را به پایان رساند. نخستین بار شاهنامه به تصحیح خالقی مطلق در خارج از ایران انتشار یافت. او این کار را تقریباً به تنهایی و بدون پشتیبانی دولت‌ها به انجام رسانده است.
متولی پروژه تولید «شاهنامه دوم» سازمان تبلیغات اسلامی است که زیر نظر «مقام معظم رهبری» کار می‌کند و بودجه سالانه اعلام شده آن بیش از ۲۶۰ میلیارد تومان (۲۶۰۵۵۵۹۰۰۰۰۰۰ ریال) است. این سازمان اعلام نکرده که چقدر خرج تولید «شاهنامه دوم» شده است.
خالقی مطلق بر آن است که شاهنامه به این دلیل یگانه است که مورد استقبال مورخان و ادیبان و نقاشان و نقالان قرار گرفت و این امر سبب شد که آداب و رسوم خانوادگی و اجتماعی ایرانیان به فرهنگ اسلامی منتقل شود.
خالقی مطلق:
شاهنامه مانند پلی شد که دو فرهنگ پیش از اسلام و بعد از اسلام ایران را به یکدیگر متصل ساخت و آن استمرار فرهنگ ایران که با ورود عرب آسیب بزرگی دیده بود، به وسیله شاهنامه تا حد زیادی مرمت یافت.
با این حال گاهی برخی از روشنفکران پرسش‌های رادیکالی را هم در برابر شاهنامه و آفریننده آن نهاده‌اند. احمد شاملو در سخنرانی‌اش در دانشگاه برکلی، فردوسی را به تحریف شخصیت‌هایی مانند ضحاک و کاوه و تحریف شورش‌های مردمی متهم کرد. ظاهراً هرگاه بحث تاریخ در میان می‌آید، تحریف هم یکی از سویه‌های آن است. .
.علاقه سازمان تبلیغات اسلامی به زبان و بیان شاهنامه از این لحاظ هم قابل تأمل است.

گفتاورد از: رادیو زمانه.

Thursday, May 14, 2015

 

فردوسی گوهر گرانمایه ی شعر فارسی [ و فرهنگ ایرانی]



The Persian Priceless Pearl in Poetry Realm: Ferdowsi
                                       10330359_511883882268132_8546557762350911042_n-620x400
We gather together to commemorate the glory of “The Great Ferdowsi” on May 15 of each year. Under the firmament of poetry, we read and recite his “Shahnameh” as proudly as possible.

‪‎Ferdowsi‬ was born in Khorasan in a village near Tous, in 935 CE His great epic The ‪‎Shahnameh‬ (The Epic of Kings), to which he devoted most of his adult life, was originally composed for the Samanid princes of Khorasan, who were the chief instigators of the revival of Persian cultural traditions after the Arab conquest of the seventh century. During Ferdowsi’s lifetime this dynasty was conquered by the Ghaznavid Turks, and there are various stories in medieval texts describing the lack of interest shown by the new ruler of Khorasan, Mahmoud of Ghaznavi, in Ferdowsi and his lifework. Ferdowsi is said to have died around 1020 CE in poverty and embittered by royal neglect, though confident of his and his poem’s ultimate fame.
The Shahnameh or The Epic of Kings is one of the definite classics of the world. It tells hero tales of ancient Persia. The contents and the poet’s style in describing the events takes the readers back to the ancient times and makes he/she sense and feel the events. Ferdowsi worked for thirty years to finish this masterpiece.

 

    
                                        فرستنده : ح. ت.             

 

بیست و پنجم اردیبهشت: روز بزرگداشت فردوسی . فرهنگ زنان شاهنامه - کتابی در باره ی زنان شاهنامه - پیامی از محمود فاضلی بیرجندی

,br.
 بیست و پنجم اردی بهشت ماه، روز بزرگداشت فردوسی است. به این مناسبت حکایتی را از کتاب چهلرمقاله ی نظامی عروضی می آورم در باره ی فردوسی 
نیز به این مناسبت کتابی را از استادم جناب بهمن حمیدی معرفی می کنم با عنوان: «فرهنگ زنان شاه نامه»
 کتابی است در باب همه زنان در شاهنامه. از نامداران تا گمنامان و تا هر زنی که  فردوسی حتی از او به اشاره ای یاد کرده است. این کتاب  کار را در باب زن در شاهنامه  تمام کرده و هیچ باقی نگذاشته است. در 795 صفحه است و نشر پژواک کیوان آن را به سال 1385 منتشر کرده است. پژوهشگاه وزارت فرهنگ و ارشاد هم کتاب را پژوهشی شایسته قدردانی شناخته است. نسخه های کتاب، به فروش رفته و اینک با حروف چینی جدید در آستانه چاپ و نشر دوباره قرار دارد.
و نیز نشانی نوشته ای را هم درج می کنم که خود سال هایی پیش در معرفی این کتاب در روزنامه شرق، چاپ تهران، منتشر کرده بودم.
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1137152
حکایت
(از چهار مقاله. نظامی عروضی سمرقندی.)
استاد ابوالقاسم فردوسی از دهاقین توس بود. از دیهی که آن دیه را پاژ خوانند و از ناحیت طبران است.. بزرگ دیهی است و از وی هزار مرد بیرون آید.
فردوسی در آن دیه شوکتی تمام داشت. چنان که به دخل آن ضیاع از امثال خود بی نیاز بود. و از غقب یک دختر بیش نداشت.
و شاهنامه به نظم همی کرد. بیست و پنج سال در آن کتاب مشغول شد که آن کتاب تمام کرد و الحق هیچ باقی نگذاشت و سخن را به آسمان علیین برد و در عذوبت به ماء مَعین رسانید و کدام طبع را قدرت آن باشد که سخن را بدین درجه رساند که او رسانیده است.
در نامه ای که زال همی نویسد به سام نریمان، در آن حال که با رودابه پیوستگی خواست کرد:
یکی نامه فرمود نزدیک سام
سراسر درود و نوید و خرام
وزو باد بر سام نیرم درود
خداوند شمشیر و گوپال و خود
چماننده چَرمه هنگام گرد
چراننده کرگس اندر نبرد
فزاینده باد آوردگاه
فشاننده خون ز ابر سیاه
به مردی هنر در هنر ساخته
سرش از هنرها برافراخته
من در عجم سخنی بدین فصاحت نمی بینم، و در بسیاری از سخن عرب هم.
 محمود فاضلی بیرجندی


 

بیانیه ی کانون نویسندگان ایران درباره ی درگذشت محمدعلی سپانلو

,br.

• سپانلو یکی از چهره های شاخص در میان شاعران نیم قرن اخیر ایران بود که با انتشار بیش از پانزده مجموعه شعر سهمی شایسته در شکوفایی شعر نو فارسی برعهده داشت ...
اخبار روز: www.akhbar-rooz.com سه‌شنبه  ۲۲ ارديبهشت ۱٣۹۴ -  ۱۲ می ۲۰۱۵



Monday, May 11, 2015

 

سوگ شاعر و نویسنده و پژوهنده ای پویا در گستره ی فرهنگ و ادب ایران

,br.
سه شنبه ۲۲ ارديبهشت
۱۳۹۴

,br.

!محمدعلی سپانلو درگذشت


محمد علی سپانلو، شاعر، نویسنده و مترجم سر‌شناس ایرانی و از اعضای کانون نویسندگان ایران، در سن ۷۵ سالگی درگذشت.
آقای سپانلو از روز سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت در پی ناراحتی ریوی و تنفسی در بخش مراقبت های ویژه بستری شده‌ بود.
گزارش از:
بی بی سی


Thursday, May 07, 2015

 

بوسه های غمگین ِ یک سرخ پوست : گزارشی از یک کارنامه ی سرشار ادبی - فرهنگی

,br.

منتخبی از شعر-ترجمه‌های قاسم صنعوی در چند دهه‌ی گذشته، در کتابی با نام «بوسه‌های غمگین یک سرخپوست» عرضه شد.
 انتخاب و گردآوری این ترجمه‌های شاعرانه را فریبا شادلو و رضا عابدین‌زاده - از شاعران و مترجمان - انجام داده‌اند که اعلام کرده‌اند:
«منتخب پنجاه سال ترجمه‌‏ی شعرهای عشق و آزادی‌، به این دلیل گردآوری شد که کتاب‌‏های شعری که از قاسم صنعوی به چاپ رسیده، متاسفانه در سال‌های اخیر، کمیاب یا نایاب شده‌اند. همچنین بسیاری از شعرها، بعد از چاپ در نشریه‌ها، بازنشر نشده است.»
نام قاسم صنعوی که اکنون برای سفری مطالعاتی در خارج از کشور به‌سر می‌برد، برای اهالی ادبیات، آشناست؛ چراکه بیش از 120 عنوان ترجمه و تالیف در زمینه‌‏های رمان، تاریخ، شعر و سال‌ها فعالیت مطبوعاتی در نشریه‌هایی چون سخن، تماشا، خوشه، رودکی و... چهره‏‌ای تاثیرگذار و ماندگار از او در دنیای معاصر ادبیات ساخته است.
مجموعه‌ی «بوسه‏‌های غمگین یک سرخپوست» ترجمه‌ی شعرهایی از شاعران 20 کشور را دربر می‌گیرد که تعداد قابل توجهی از آن‌ها اسپانیولی‌زبان هستند. شعرهایی از نام‌هایی چون: فه‌دریکو گارسیا لورکا، راینر ماریا ریلکه، پابلو نرودا، موریس مترلینگ، لویی آراگون، ژاک پره‌ور، خوسه مارتی، یانیس ریتسوس، خوسه گارسیا، زف زوربا و...

*
این کتاب را انتشارات آرادمان منتشر و در نمایشگاه کتاب تهران در راهرو 23 غرفه 32 عرضه کرده است.

فرستنده ی گزارش: علیرضا بهرامی


Sunday, April 26, 2015

 

شاهنامه پژوهی و فرهنگ‌‌شناسی به دو دوره ی پیش و پس از «مسکوب» بخش می‌شود.

,br.

 گفتار جلیل دوستخواه در باره ی شاهنامه پژوهی و فرهنگ شناسی ی ِ  شاهرخ . .مسکوب  را در این نشانی، بیابید و بخوانید

http://iranshahr.org/?p=17106


Saturday, April 18, 2015

 

<ایران عصر صفوی> : پژوهشی نو از «اندرو. جی. نیومن»- نگرش و بررسی ی "محمود فاضلی بیرجندی"




"ایران عصر صفوی، نوزایی امپراتوری ایران" نوشته «اندرو. جی. نیومن» جایگزینی شایسته برای کتاب «ایران عصر صفوی» ی ِ صفویه‌شناس مشهور کانادایی، راجر سیوری است زیرا بیش از  ۳٠ سال از نگارش آن می‌گذرد و در این مدت داده‌های جدید بسیاری در باب صفویان منتشر شده است.
نیومن بر همین اساس و به دلیل نیازهای پژوهشی ایرانشناسان تلاش کرده است تا اثری نو با اطلاعاتی روزآمد در اختیار پژوهشگران قرار دهد. تلاش مُجدانه نویسنده در ارائه اثری نو باعث شد تا نسخه انگلیسی کتاب در پانزدهمین دوره جایزه جهانی کتاب سال جمهوی اسلامی ایران در بخش «مطالعات ایرانی» به عنوان اثر برگزیده انتخاب شود.
در توضیحات پشت جلد کتاب آمده است: «روایتی تازه از تاریخی کهن است. در گفتمان تاریخ‌نگاری عصر صفوی، با کلان روایتی سروکار داریم که در آن سیاست بر دیگر عناصر غلبه دارد. همچنین در این چارچوب، دوگانه‌انگاری‌های کلیشه‌ای همانند تضاد بین ترکان و تاجیکان یکی از علل عمده و پیش برندۀ تحولات تاریخ صفویه محسوب می‌شود. نویسنده که از ایرانشناسان نامی معاصر است، کوشیده تا فراتر از آموزه‌های رایج در باب صفویان، تصویری عمومی و گفتمانی از رویدادهای این دوران ارائه کند
در این مطالعه، بر نقش کانونی شاه به عنوان نقطه اتصال نیروهای ناهمگون حامی حکومت تأکید و حکومت صفویه نه به عنوان حکومتی مرسوم بلکه به مثابه یک «پروژه» تعریف شده است.
این کتاب افزون بر مقدمه که شامل 6 بخش است، از هشت فصل اصلی و یک انجامه تشکیل شده است. همچنین نویسنده در انتهای کتاب دو بخش را شامل «تاریخ‌های مهم» و «وقایع‌نگاری‌ها و سیاحان» به متن اصلی ضمیمه کرده است. از نکات قابل تأمل در این کتاب، بخش «پی‌نوشت‌ها»ی تفصیلی آن است که به تنهایی دو سوم مطالب کتاب را در برمی‌گیرد که به نظر می‌رسد در برخی موارد ارزش آنها به لحاظ منبع‌شناسی و تدقیقات نویسنده بیش از متن اصلی باشد.
نویسنده در فصل نخست با عنوان «پی‌ریزی بنیادها» وقایع دوران استقرار صفویه و حوادث زمانه شاه اسماعیل اول را بررسی کرده است. فصل دوم با نام «پیکربندی جدید و تثبیت: حکومت تهماسب» همان گونه که از نامش برمی‌آید، تحولات تاریخی دوره سلطنت شاه تهماسب اول صفوی را دستمایه تحقیق قرار داده است.
فصل سوم «دومین جنگ داخلی: اسماعیل دوم و خدابنده» نام دارد و طی آن فعالیت‌های دو پادشاه صفوی، یعنی شاه اسماعیل دوم و محمد خدابنده پی‌گیری می‌شود. فصل چهارم که مفصل‌ترین فصل کتاب نیز به شمار می‌رود با عنوان «چالش‌های بزرگ، واکنش‌های بزرگ: حکومت عباس اول» چگونگی استقرار شاه عباس کبیر و تثبیت حکومت وی را بررسی می‌کند.
فصل پنجم «تغییرات در حکومت مرکزی و آرامش فراگیر: شاه صفی» نامگذاری شده است. فصل ششم تحت نام «تثبیت دوران آرامش: شاه عباس دوم» به بررسی رویدادهای دوران شاه عباس دوم صفوی اختصاص پیدا کرده است. فصل هفتم نیز از سوی نویسنده «رویارویی با چالش‌ها: شاه سلیمان» نام نهاده شده است و وقایع دوره شاه سلیمان صفوی که از ادوار تعیین‌کننده تاریخ سلسله صفویه است مطالعه می‌شود.
فصل هشتم و پایانی به بررسی حوادث سلطنت شاه سلطان حسین صفوی، آخرین پادشاه صفوی تعلق دارد و «پردۀ آخر یا شکست» نام گرفته است. نویسنده در بخش سخن پایانی از مطالب ارائه شده در کتاب نتیجه‌گیری نهایی کرده است.
بهزاد کریمی، مترجم کتاب که خود دانش‌آموخته تاریخ ایران و هم اکنون استادیار گروه ایرانشناسی دانشگاه میبد است تلاش کرده برای ترجمه این کتاب که سرشار از داده‌های جزئی و متنوع است، افزون بر اتکاء به متن کتاب از منابع دست اول و مطالعاتی برای ذکر دقیق قطعات برگرفته از منابع ایرانی و اصطلاحات و اسامی خاص و همچنین تصحیح برخی اشتباهات نویسنده یاری بجوید.
این کتاب پیش از این با ترجمه عیسی عبدی با عنوان «ایران صفوی، نوزایی امپراتوری ایران» از سوی نشر پارسه منتشر شده است.
«
ایران عصر صفوی، نوزایی امپراتوری ایران» نوشته «اندرو. جی. نیومن» با ترجمه بهزاد کریمی در  ٤٨٠ صفحه، شمارگان ۱۱٠٠ نسخه در قطع وزیری و جلد شومیز با بهای  ٢٨٥٠٠ تومان از سوی نشر افکار منتشر شده است.

با سپاسگزاری از نگارنده ی این بررسی ِکتاب، برای فرستادن آن به دفتر ایران شناخت.



This page is powered by Blogger. Isn't yours?